El Mundo Libre

25 Jaar GNU

Zaterdag vieren we een kwarteeuw GNU. Sinds de eerste aankondiging is er al een lange weg afgelegd. Het begon met een editor en is ondertussen uitgegroeid tot een volledig functioneel besturingssysteem en een enorm aantal applicaties. Om deze verjaardag te vieren produceerde de geweldige Matt Lee een filmpje. De hoofdrol wordt vertolkt door niemand minder dan acteur, komiek en interessant persoon Stephen Fry, die eerder al zijn steun uitgesproken heeft voor Firefox. Hmm, had ik niet eens eerder gezegd dat dit een goed idee was? Aangezien dit filmpje uitgegeven wordt door GNU/FSF is gNewSense de distributie die er in aanbevolen wordt. Toen de video verscheen werd een oproep gedaan voor vertalingen van de ondertitels. Voor ik de kans had om er fatsoenlijk aan te beginnen had iemand anders dat klusje al geklaard. Dankjewel, Kletskous. De timing kan hier en daar wel beter, dus misschien houd ik me daar nog wel eens mee bezig.

Wat heeft dit nu te maken met de cake die ik gisteren beloofde? Wel, bekijk het filmpje en alles zal duidelijk worden.

3D-versnelling

Rond de tijd dat ik me begon bezig te houden met gNewSense werd bekend dat een onderdeel van het grafische systeem in GNU/Linux dat essentieel is voor 3D-applicaties zoals Warsow en Compiz Fusion niet geheel vrij was. Dat betekende dat het verwijderd moest worden uit distributies als gNewSense en Debian. Het probleem was bekend bij X.org, maar ze hadden te weinig mankracht om de code te herschrijven. Blijkbaar heeft de FSF achter de schermen een beetje druk gezet op SGI, zodat we binnenkort terug beschikken over 3D-versnelling (als de driver van de videokaart het toelaat, tenminste).

Stop Software-octrooien

We hebben zopas een dag tegen software-octrooien gehad, namelijk 24 september. Dit heeft niet veel aandacht gekregen. Dat de organisatoren een beetje laat ermee begonnen zijn zal daar wel iets mee te maken hebben. Het initiatief is lovenswaardig, zeker omdat de aandacht rond de kwestie de laatste tijd wat verslapt lijkt te zijn. Ik ga de petitie zeker nog eens bekijken als de tekst eenmaal af is.

Overheid

Over octrooien gesproken: het actieplan "Nederland Open In Verbinding" lijkt dan toch eindelijk effect te hebben. Het Octrooicentrum Nederland gaat namelijk migreren naar vrije software. Ik mag hopen dat de Nederlandse visie op software-octrooien hier consequent mee is en blijft. En ook de Belgen doen een inspanning: bij het ministerie van justitie is men al enige tijd bezig met de overstap naar vrije software. Applaus voor je regering(en).

Pure Laptop

Begin september raakte bekend dat Richard Stallman zou overschakelen van de XO naar een Lemote-machine. Er is bitter weinig informatie te vinden over deze machines, maar als RMS ze goed vindt dan zal het wel OK zijn. Mogelijk horen we in de nabije toekomst meer over deze en andere machines die goede ondersteuning hebben voor vrije software.

En Verder

De spellen Heretic en Hexen zijn vrijgegeven. Zelf ben ik niet zo'n spelfanaat, maar een veelgehoorde klacht over GNU/Linux is toch wel het gebrek aan spellen. Nu zullen deze oudgedienden maar weinig indruk maken op de echte liefhebbers. Toch zal menigeen er nog plezier aan kunnen beleven, zeker als ze naar andere platforms geporteerd worden.

VLC heeft eindelijk een degelijke grafische interface gekregen. Het kan dan wel ongeveer alles afspelen, maar ik vrees dat computerleken er tot nu toe slechts moeizaam of niet mee overweg konden.

Werk jij toevallig met een boekhoud-/factuurprogramma genaamd DataFakt en wil je er vanaf? Ik heb zopas een migratie geprobeerd naar Simple Invoices. Dat is niet zo goed gelukt, voornamelijk omdat het programma nogal onzorgvuldig werd gebruikt en de data nogal vervuild leek. Maar ik heb de code om alles te migreren bijgehouden. Dus als je denkt dat het bij jou beter zou lukken, is de code verkrijgbaar op eenvoudige aanvraag. Mogelijk heb jij meer succes (mits eventueel een beetje bijschaven).

Het is (weer) enige tijd geleden dat hier nog iets nieuws verscheen. Dat is redelijk schandalig, want deze september blijkt een uitzonderlijk goede maand te zijn voor vrije software. Over de meeste gebeurtenissen zal je al wel op de hoogte zijn, maar ik ga toch even een overzichtje maken.

Softwarevrijheidsdag

Of Software Freedom Day, zoals de Hollanders zeggen. Ik vermoed dat er wel een en ander georganiseerd werd, maar zoals andere jaren was het aantal teams in de Lage Landen eerder beperkt. Mijn eigen inspanningen hebben zich beperkt tot het uitlokken van een Pavlov-effect door de woorden "vrije software" te associëren met cake. Met dank aan mijn broer voor de heerlijke deegwaren.

Eclipse

Het effect van cakejes uitdelen op het werk valt trouwens in het niet ten opzichte van een zorgvuldig uitgekozen en strategisch geplaatste nieuwe collega. Als het propriëtaire ontwikkelplatform compatibel blijkt te zijn met Eclipse en toevallig blijkt dat onze nieuwe aanwinst daar enige ervaring mee heeft en daarbij ook nog het gebruik van Subversion voorstelt, dan biedt dat wel interessante toekomstperspectieven. Spijtig genoeg moet ik werken met een ander pakket, waarin zulke flexibiliteit ver te zoeken is. Al is het zeer moeilijk te realiseren zonder hulp, toch wakkeren deze nieuwe en spannende ontwikkelingen het waakvlammetje aan van mijn lang gekoesterde hoop om over te stappen op Eclipse + Python + [vrij versiebeheer]. Zoals zo dikwijls bij het ontsluiten van niet-vrije systemen is het waarschijnlijk ook hier productiever om er gewoon aan te beginnen en hopen dat de deuren opengaan terwijl je vordert, dan te wachten op samenwerking en officiële toestemming. Compromissen zijn dan bijna onvermijdelijk, maar dan is het belangrijk om te onthouden op welk vlak je standvastig wilt zijn. Tijd dus om nog eens wat nieuwe pakketjes aan de softwarebronnen van gNewSense te onttrekken.

Zarafa

Nu ik het toch over het werk heb: een aantal maanden geleden werd het welbekende en schijnbaar onuitwisselbare (al doet de naam anders vermoeden) e-mailplatform vervangen door Zarafa. Dat is op zich al een grote stap voorwaarts, aangezien het grotendeels gebaseerd is op vrije software en de geldstroom naar een grote monopolist weer een beetje verminderd is. Zarafa op zich was tot voor kort helemaal propriëtair. Het is ook webgebaseerd, waardoor de traditionele regels van vrije software niet helemaal van toepassing zijn. Ik was daarom zeer blij met de aankondiging dat de kern beschikbaar word onder AGPLv3. Ja, dat lees je goed: Affero GPL!

Hoewel dit goed nieuws is, moeten hier toch enkele kanttekeningen bij geplaatst worden. De vrije versie is momenteel eerder een kreupele probeerversie dan een bruikbaar product. Het bedrijf zal dus voor de niet-vrije versie blijven kiezen. De keuze voor AGPL lijkt op het eerste zicht een verrassend goede zaak. Langs de andere kant is dit misschien bedoeld om te zorgen dat het alleen in interne omgevingen gebruikt zal worden, aangezien er bij gebruik als publieke e-mail client de extra last bij komt van het beschikbaar maken van de broncode. Ik heb ondertussen aan de makers van FLOSS Weekly gevraagd of ze een interview willen doen met Zarafa. Ik heb daarbij de volgende vragen gesuggereerd:

• Waarom wordt de broncode vrijgegeven?
• Waarom wordt niet alle broncode vrijgegeven?
• Waarom AGPLv3?
• Hoe kan men bijdragen? Moet het auteursrecht gedeeld of zelfs afgestaan worden?
• Worden bijdragen aanvaard die niet-vrije delen vervangen?
• Waarom zijn er twee community editions?
• Waarom is de Outlook-ondersteuning in de vrije versie beperkt tot 3 gebruikers? Deze beperking kan er toch makkelijk uitgehaald worden?

Wordt Vervolgd

Om uitputtingsverschijnselen te vermijden (nu ja, beperken dan) moet ik hier mijn betoog onderbreken. Morgen krijg je de rest, met onder andere meer aanwijzingen dat vrije software en cake onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.